#683: Geen verhoor, wel bewijs
In een recent arrest van de Hoge Raad, worden de lijnen aangescherpt over de definitie van een verhoor in de zin van 29 Sv. De verdachte, een politiesurveillant, werd vervolgd wegens schending van het ambtsgeheim (art. 272 lid 1 Sr), een poging tot seksuele verleiding van een minderjarig meisje en het tonen van een schadelijke afbeelding aan haar. Tijdens het onderzoek nam de politie op 7 maart 2022 telefonisch contact met hem op en vroeg zij naar de inloggegevens van zijn Snapchat-account. Op 15 maart 2022 volgde opnieuw telefonisch contact. De verdachte werd toen meegedeeld dat een tweede Snapchat-account was aangetroffen en hem werd gevraagd of hij toestemming gaf om dat account te bekijken. Voorafgaand aan deze contacten was hij niet gewezen op zijn recht op rechtsbijstand. In de accounts trof de politie vervolgens chats met het slachtoffer aan, waaronder berichten die in de tenlastelegging zijn opgenomen. De vraag speelde vervolgens of de politie de verdachte tijdens die twee telefoongesprekken had verhoord, zodat hij vooraf op zijn recht op rechtsbijstand had moeten worden gewezen.
In zijn conclusie bij de zaak herhaalt AG Paridaens de vaste maatstaf: van een verhoor is sprake wanneer de vragen van de politie ‘gaan over zijn betrokkenheid bij een strafbaar feit ten aanzien waarvan hij als verdachte is aangemerkt’. Volgens de AG waren de vragen over de toegang tot de accounts en de daarop gegeven antwoorden op zichzelf niet relevant voor de schuldvraag. Voor het bewijs was volgens hem uitsluitend van belang welke informatie vervolgens in de accounts werd aangetroffen. Het bestaan en de belastende inhoud van die informatie stonden volgens deze redenering los van de antwoorden van de verdachte.
De Hoge Raad volgt die lijn en verwerpt het middel. De vragen waren kennelijk gericht op het verkrijgen van toegang tot en toestemming voor het bekijken van de accounts, en niet op het verkrijgen van een verklaring van de verdachte over zijn betrokkenheid bij de strafbare feiten. Dat de vragen het verdere opsporingsonderzoek konden vergemakkelijken, maakt dat volgens de Hoge Raad niet anders.
Die benadering overtuigt ons niet. Het klopt dat uiteindelijk de inhoud van de accounts voor het bewijs wordt gebruikt. Maar juist daarom kan de vraag naar de toegang tot die accounts niet zonder meer daarvan worden losgekoppeld. Het verstrekken van de inloggegevens vormde immers het kanaal waarlangs de politie toegang kreeg tot mogelijk belastend bewijsmateriaal. Bovendien legde de verdachte door het verstrekken van zijn inloggegevens zelf een verband tussen zijn persoon en het betreffende account. Bij het tweede account gaf hij de politie bovendien toestemming om kennis te nemen van de inhoud daarvan.
Het strikte onderscheid tussen de vraag om toegang en de informatie die door die toegang wordt verkregen, voelt in een digitale context daarom enigszins kunstmatig aan. Wanneer de medewerking van de verdachte noodzakelijk is om toegang te krijgen tot het bewijsmateriaal, is moeilijk vol te houden dat een daarop gerichte vraag geheel losstaat van zijn betrokkenheid bij het strafbare feit. De toegang tot het bewijs en de betekenis van dat bewijs kunnen dan nauw met elkaar verweven zijn.
Daarbij valt op dat de Hoge Raad eerder ruimte heeft gelaten voor een meer contextuele beoordeling. In het arrest van 3 april 2007 oordeelde de Hoge Raad dat het niet juist is om ervan uit te gaan dat de vraag naar het telefoonnummer van een verdachte ‘nimmer’ als verhoor kan worden aangemerkt. Bijzondere omstandigheden van het geval kunnen maken dat zo’n vraag wél als verhoor kwalificeert, zo oordeelde de Hoge Raad. De vraag naar inloggegevens vertoont daarmee duidelijke overeenkomsten: ook daarmee kan toegang worden verkregen tot communicatie die voor de bewijsvoering tegen de verdachte van betekenis is. Een vergelijkbare beoordeling van de concrete omstandigheden lijkt in het onderhavige arrest nauwelijks plaats te vinden.
Daar komt de beschermingsgedachte van art. 29 Sv bij. De Hoge Raad heeft eerder overwogen dat deze bepaling ertoe strekt de verdachte te behoeden voor ‘ongewilde medewerking aan zijn eigen veroordeling’. Juist vanuit die gedachte is het de vraag of het verstrekken van inloggegevens zo eenvoudig buiten het verhoorbegrip kan worden geplaatst. Een verdachte die door het verstrekken van een wachtwoord zelf de toegang verschaft tot mogelijk belastend bewijsmateriaal, verleent immers rechtstreeks medewerking aan het onderzoek dat tegen hem is gericht.
Heb je hier vragen over of wil je hierover van gedachten wisselen met ons? Neem dan contact op met ons op via vaklunch@hertoghsadvocaten.nl.

No Comments