#303: Ongelijkheid tussen straf- en bestuursrecht

Als je voor de strafrechter wordt gedaagd voor een fiscaal delict dan heb je ten opzichte van de administratieve route via het bestuursrecht in ieder geval het voordeel dat je geen griffierechten hoeft te betalen. Deze ongelijkheid tussen beide rechtsgebieden is aan de orde gesteld bij de Belastingkamer van de Hoge Raad. De belanghebbende in deze zaak vroeg zich met name af of deze ongelijkheid gerechtvaardigd was in het geval dat in het bestuursrecht enkel een boete – en dus geen belastingheffing – ter discussie stond. De Hoge Raad heeft hier nu over geoordeeld.

Lees verder

#302: De blinde vlek van opsporingsinstanties

Het nieuwe jaar is nog maar 9 dagen oud en staat nu alweer garant voor vele ontwikkelingen. De Brexit-krachten zijn volop in beweging, Nederlands bekendste megaproces staat deze week in de schijnwerpers door een door Peter R. de Vries ingebrachte tape. Maar ook op fiscaal gebied staan de nodige ontwikkelingen dit jaar voor de deur. Zo doet ook de FIOD een duit in het zakje met het jaarbericht van 4 januari getiteld: ‘de stille revolutie in de financiële opsporing’. Is alles voor de FIOD goud dat er blinkt?

Lees verder

#301: Kerstlunch

Het was weer een mooi jaar. Niet alleen is inmiddels de 300ste Vaklunch gepasseerd ook hebben wij het vijfjarig bestaan van Vaklunch.nl gevierd met de jubilieumbundel #Is het al woensdag?

Wij willen jullie bedanken voor wederom een jaar vol met leuke, enthousiaste en kritische reacties. Keep ‘em coming in 2019!

Voor nu fijne dagen en een prachtig nieuwjaar gewenst!

De eerste Vaklunch van 2019 verschijnt op 9 januari, tot dan!

#300: Het hack is van de dam

Op 14 en 15 december jl. vond het tweejaarlijkse NVSA-congres plaats in het mooie Maastricht. Het onderwerp van het congres was: cybercrime. Met de Wet Computercriminaliteit III wil Nederland internationaal voorop lopen in de bestrijding van cybercrime en het gebruik van digitale opsporingsbevoegdheden. Een van de sprekers op het congres was Brendan Newitt die vanuit de advocatuur vooruit blikte op de nieuwe Wet Computercriminaliteit III. Hij stelde de moeilijkheden, risico’s en kansen aan de orde. Ook in onze fraude praktijk krijgen we te maken met deze nieuwe wet. Wat staat ons in het nieuwe jaar te wachten qua nieuwe opsporingsbevoegdheden?

De nieuwe wet bevat een drietal bepalingen waarbij de opsporingsdiensten bevoegdheden krijgen om op afstand geautomatiseerde werken binnen te dringen en gegevens vast te leggen. Daarbij kunnen ook de verbonden gegevensdragers worden binnengedrongen en gegevens kunnen ontoegankelijk worden gemaakt. Het gaat om de nieuwe bepalingen 126nba, 126uba en 126zba van het Wetboek van Strafvordering (Sv).

De bevoegdheid van de opsporingsdiensten om te mogen hacken is onderhavig aan een aantal wettelijke voorwaarden: 1) er dient sprake te zijn van een ernstige inbreuk op de rechtsorde, 2) er dient sprake te zijn van een dringend opsporingsbelang, 3) een machtiging van een rechter-commissaris moet zijn afgegeven aan de hand van een bevel van de officier van justitie, 4) de bevoegdheid kan worden ingezet voor strafbare feiten waarvoor voorlopige hechtenis kan plaatsvinden, feiten waarop een gevangenisstraf is gesteld van 8 jaar of strafbare feiten die zijn aangewezen bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) en tot slot 5) het bevel mag maximaal 4 weken geldig zijn.

In artikel 2 van het besluit, houdende regels over de uitoefening van de bevoegdheid tot het binnendringen in een geautomatiseerd werk zijn in ieder geval valsheid in geschrifte ex artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) en witwassen ex artikel 420bis Sr als feiten aangewezen waarvoor de hack-bevoegdheid kan worden ingezet.

Kortom, wij verwachten dat de hack bevoegdheid in 2019 grootschalig zal worden ingezet in fraude onderzoeken. Het is dus van belang om de wetgeving en de parlementaire geschiedenis nauwkeurig te bestuderen. Want wat is hacken precies? En wat dient een hacker allemaal te verbaliseren? En hoe kunnen wij controleren wat een hacker allemaal doet? Brendan Newitt gaf aan dat de hack-gegevens worden vastgelegd maar dat deze gegevens niet als processtukken worden toegevoegd aan het dossier. Het is dus aan de advocatuur om hier naar te vragen. Een goed begrip van het concept hacken is aldus noodzakelijk, want anders is het hack van de dam.

Andere onderwerpen die natuurlijk aan de orde zijn gekomen is het vraagstuk van privacy bescherming en de rechtsmacht problematiek. Voor wat betreft de rechtsmacht geldt dat een Nederlandse computer een toegangspoort kan zijn tot bepaalde gegevens maar dit betekent geenszins dat deze gegevens zich ook in Nederland bevinden. Het kan dus heel goed zijn dat de Nederlandse opsporingsdiensten hacken op buitenlands grondgebied. De Nederlandse overheid lijkt deze schending van het territorialiteitsbeginsel geen probleem te vinden. Maar hoe zouden wij erover denken als bijvoorbeeld Rusland, Korea of China op ons grondgebied Nederlandse servers leeg trekt op basis van hun eigen wetgeving. Als wij willen dat onze gegevens beschermt zijn in Nederland dan zouden wij dezelfde grenzen moeten accepteren van andere landen.

En zo zijn er uiteraard nog een heel aantal uitdagingen die gepaard gaan met deze wetgeving. Maar hoewel deze bepalingen een heel aantal problemen en interessante juridische vraagstukken met zich meebrengt kunnen onze cliënten er wellicht ook hun voordeel mee doen. Want als bijvoorbeeld de FIOD op afstand servers kan kopiëren dan kunnen wellicht ook opzichtige FIOD-invallen worden voorkomen en in goed overleg met de verdediging op afstand gegevens gekopieerd worden. Om maar iets te noemen.

Kortom met een nieuw jaar voor de boeg, ook heel veel nieuwe kansen, uitdaging en discussies waarbij de Wet computer criminaliteit III zeker centraal zal staan in het jaar 2019.

Heb je vragen over het voorgaande of wil je hierover van gedachten wisselen met ons? Neem dan contact op met boezelman@hertoghsadvocaten.nl of boer@hertoghsadvocaten.nl.

#299: Bent u gewaarschuwd?

Het zwijgrecht van de verdachte is fundamenteel in ons rechtssysteem. Als een verdachte van zijn zwijgrecht gebruik maakt dan kan dat in beginsel niet als bewijs tegen hem worden gebruikt. Dat bevestigde de Hoge Raad nog eens in het arrest van 16 september 2014, waar wij in Vaklunch #84 aandacht aan hebben besteed . In de wet is ook verankerd dat de verdachte op dit fundamentele zwijgrecht moet worden gewezen, ook door de rechter. Maar wat gebeurt er als de rechter dat niet doet?Lees verder

#298: Goud is niet fout

In Vaklunch #252 stelden wij het bestanddeel ‘uit enig misdrijf afkomstig’ van het misdrijf witwassen aan de orde. Dit bestanddeel vereist dat er een causaal verband bestaat tussen het gronddelict en het voorwerp dat wordt witgewassen. Dit blijkt ook uit het arrest van de Hoge Raad van 28 oktober 2014 waar wij in Vaklunch #252 naar verwezen. In deze Vaklunch brengen wij graag nog het arrest van 13 maart 2018 onder de aandacht waarin de Hoge Raad dit causale verband nogmaals goed tot uitdrukking brengt.

Lees verder

#297: Verklaringsvrijheid en de waarheid

In Vaklunch #286 hebben wij aandacht besteed aan de conclusie van advocaat-generaal mr. Knigge van 4 september 2018 over de vraag wanneer sprake is van strafbare beïnvloeding van getuigen. Mr. Knigge concludeerde dat van strafbare beïnvloeding eerst sprake is indien iemand een getuige dusdanig beïnvloedt dat deze niet meer in vrijheid kan verklaren. Althans, wanneer de beïnvloeding dusdanig is dat de getuige zich niet meer vrij voelt om te getuigen. Het aanmoedigen van de getuige om naar waarheid te verklaren valt volgens mr. Knigge niet onder die strafbare beïnvloeding. Ook niet als dat gepaard gaat met bedreiging. Dan is immers sprake van een ander strafbaar feit, te weten bedreiging. Inmiddels heeft de Hoge Raad in deze zaak arrest gewezen op 13 november 2018. Brengt dit arrest iets nieuws onder de zon?

Lees verder

#296: Een vergoeding voor advocaatkosten

Iemand die verdacht wordt van een strafbaar feit die zal zich daartegen willen verdedigen. Het voeren van een verdediging kost veel tijd en is daarom kostbaar. De advocaatkosten kunnen afhankelijk van de zaak flink oplopen. Als een zaak eindigt zonder maatregel of straf komen de advocaatkosten voor vergoeding in aanmerking. Een belangrijk onderdeel van de rechtstaat, zo lijkt ons.

Lees verder

#295: De kroongetuige in fraudezaken?

Uit de media kennen we ‘de kroongetuige’ met name als belangrijke figuur die een rol speelt in strafzaken rondom de zware criminaliteit. De meeste mensen zullen de term in verband brengen met strafzaken rondom liquidaties in de onderwereld. Recent is tijdens het algemeen overleg van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid gesproken over de vraag of een dergelijke regeling ook toegepast zou moeten worden bij een verdenking van witwassen. Maar hoe zit het eigenlijk? En is verdere ontwikkeling hiervan wenselijk?

Lees verder

#294: Het leed is al geleden

Op 2 november 2018 vond het anti-corruptiecongres plaats van de Bijzonder Strafrecht Academie. Tijdens dit congres sprak onder andere professor Huisman, criminoloog bij de VU. Hij doet onderzoek naar de niet-juridische impact van strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen op verdachten in fraude onderzoeken. Deze niet juridische impact zou wat ons betreft echter wel degelijk juridische gevolgen moeten hebben.

Lees verder