#269: You can run..

.. but can you hide?

Vakantie in het prachtige Maleisië. Een nieuwe cultuur, prachtige natuur en even geen juridische uitdagingen. Toch? Niets blijkt minder waar. Ons werk is overal aanwezig. Hoewel Azië tijdens het recente congres van AIJA in Brazilië, waar we in lawlunch #26 over schreven en waar het thema corruptie centraal stond, niet vertegenwoordigd was, bleek in Maleisië al snel dat daar geen conclusies uit getrokken mogen worden. Net als in veel andere landen staat bestrijding van corruptie hoog op de politieke agenda in Maleisië. De oppositie schroomde niet om een vermeend corruptieschandaal in te zetten voor de verkiezingen die op 9 mei 2018 plaatsvonden. Het doel van de oppositie? Het verdringen van de sinds de onafhankelijkheid in 1957 regerende United Malays National Organisation (UNMO), onder leiding van zittend premier Najib Razak.

Ruim voor 9 mei 2018 wapperen de verkiezingsvlaggen je tegemoet. Langs wegen, aan bruggen en op boten. Zelfs zijn vlaggen bevestigd aan politiebureaus. De vlaggen zijn overal. Ook als toerist ontkom je niet aan de verkiezingsgekte. De UNMO vlaggen zijn er in overvloed, maar de oppositie partijen blijven niet achter. Hoewel volgens de media – ook de Nederlandse – en eigenlijk iedereen in Maleisië de kans dat de oppositie wint, nagenoeg nihil is, is de drive van de oppositie om de verkiezingen te winnen enorm. Er gaat geen gesprek met de taxichauffeur, de verkoper in een hawker en in de lokale koffiebar voorbij zonder dat wordt gesproken over de verkiezingen. De geluiden vanuit de oppositie zijn eenduidig. Najib Razak is niet goed voor het land, hij is corrupt.

Is het de waarheid? Of is het een publiciteitstool van de oppositie?

Wie zal het zeggen? Volgens de lokale bevolking heeft hij geld uit een overheidsfonds overgeheveld naar zijn eigen bankrekeningen. Ook de Verenigde Staten heeft op basis van de vermeende corruptie een ontnemingsvordering aanhangig gemaakt. Het is in ieder geval reden genoeg voor de 92-jarige Mahathir Mohamed, die zelf van 1983 tot 2003 premier was, om over te stappen naar de coalitie. Saillant detail is dat Mahathir daarmee de strijd aanbindt met zijn eigen voormalig pupil, Razak. De bevolking wil dat Mahathir wederom aan de macht komt. In 2013 haalde de oppositie al eens de meeste stemmen, maar niet genoeg kiesdistricten.

Ook in 2018 lijken de verkiezingen al een gelopen race. Maar de bevolking laat zich niet uit het veld slaan en iedereen trekt op 9 mei 2018 – een nationale vrije dag is uitgeroepen – terug naar zijn roots om aldaar te stemmen. En dan gebeurt op 9 mei 2018 wat eigenlijk niemand voor mogelijk hield. Mahathir wint. Een historische dag voor Maleisië. Mahathir is op 10 mei 2018 – ondanks dat Razak de verkiezingsuitslag betwist – geïnaugureerd. In aanloop naar de verkiezingen smeedde hij al een deal met Ibrahim Anwar. Deze oppositieleider zit al jaren gevangen wegens sodomie, hetgeen hij betwist. De deal was dat Anwar een koninklijk pardon krijgt als Mahathir aan de macht zou komen, zodat Mahathir kan terugtreden en Anwar president wordt. En zo geschiedde. Vandaag is Anwar vrijgelaten.

En Najib Razak? Hij probeerde naar het buitenland te vertrekken de nacht na de verkiezingen. Maar daar kreeg Maleisië lucht van. Een uitreisverbod voor hem en zijn vrouw is uitgevaardigd. En dan begint het past echt. Zal Maleisië zelf een onderzoek starten naar de vermeende corruptie door Razak? Is er voldoende bewijs van strafbaar handelen? Is de verklaring van Razak dat het om verkiezingsgiften gaat geloofwaardig? En niet onbelangrijk: zal Maleisië – in navolging van vele andere landen – de samenwerking opzoeken met onder meer de Verenigde Staten en ‘de buit verdelen’ om dubbele vervolgingsproblemen te voorkomen? Hierover zal het laatste woord nog niet zijn gezegd.

Heb je vragen over corruptie of wil je hierover van gedachten wisselen met ons? Neem dan contact op met boezelman@hertoghsadvocaten.nl of boer@hertoghsadvocaten.nl.

#268: Transparantie versus TCI informatie

Elke regionale politie-eenheid beschikt over een Team Criminele Inlichtingen (TCI), de opvolger van de Criminele Inlichtingeneenheid (CIE). De TCI houdt zich, onder gezag van de TCI-officier van justitie, bezig met het verkrijgen van strafrechtelijk relevante informatie door in contact te treden met (criminele) informanten, het zogenaamde runnen van informanten. Een informant is volgens de definitie van de Wet Politiegegevens een persoon die heimelijk aan een opsporingsambtenaar informatie verstrekt omtrent strafbare feiten. Heimelijk houdt in dat aan anderen dan de TCI-ambtenaren en de TCI-officier van justitie niet bekend is dat deze persoon de politie van informatie voorziet en dat buiten deze kring ook de identiteit van de bron van concrete informatie niet bekend wordt gemaakt. Hoe krijg je als verdediging nu grip op (de betrouwbaarheid van) deze informatie?

Lees verder

#267: Het spook Bibob

In het huidige tijdperk heeft een strafrechtadvocaat veel meer kennis nodig dan de veronderstelde kennis van het wetboek van Strafrecht en Strafvordering. Voor een goede verdediging en proceskeuzes moet je ook bijvoorbeeld weten als strafrechtadvocaat wat de gevolgen zijn van een strafrechtelijk onderzoek, een transactie, een strafbeschikking en/of een veroordeling. Op die manier kan op een proactieve manier een verdedigingsstrategie worden uitgezet en de belangen worden afgewogen. Een van de terreinen waarvan kennis noodzakelijk is, is de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob). Wij informeren je dan ook graag over een voorgenomen uitbreiding van deze wet.

Lees verder

#266: Data: the wood for the trees

De digitalisering van het dagelijks leven resulteert in grote hoeveelheden data. E-mails, documenten, sms verkeer: het digitale werken laat sporen achter. Sporen die voor opsporingsinstanties van groot belang kunnen zijn. Sporen die kunnen leiden tot bewijs van strafbare feiten. In de praktijk worden tegenwoordig dan ook grote hoeveelheden data in beslag genomen. Het is een wirwar van informatie. Hoe structureer je die data? Hoe maak je inzichtelijk wat met die data is gedaan? En hoe voorkom je dat in voorkomende gevallen selectief data wordt verzameld hetgeen leidt tot een eenzijdig beeld van de werkelijkheid, ofwel tunnelvisie? En misschien wel belangrijker, hoe stel je achteraf vast of al dan niet selectief data is verzameld? In steeds meer onderzoeken wordt zoveel data verzameld dat de procespartijen door de bomen het bos niet meer zien. Aan het structureren van die informatie en het inzichtelijk maken van het onderzoeksproces ter verificatie is nog veel winst te boeken.

Lees verder

#265: Luisterende oren

Zoveel verschillende mensen, zoveel verschillende cliënten. Zoveel advocaten, zoveel officieren van justitie. Niet iedere cliënt past bij iedere advocaat en vice versa. Evenmin past iedere advocaat bij iedere officier. Hoewel advocaten en officieren van justitie op basis van hun respectievelijke taken in het strafproces ‘natuurlijke vijanden’ van elkaar zijn, wordt een mismatch ook wel veroorzaakt door andere factoren. Wellicht een ‘verloren’ zaak uit het verleden? Een te groot ego van een van de partijen? Of ‘gewoon’ wantrouwen over en weer? Het is de vraag of dat altijd in het belang van de cliënt is. Soms leidt een mismatch tussen de professionele partijen tot verstrekkende strubbelingen die niet alleen effect hebben op het verloop van het strafrechtelijk onderzoek, maar mogelijk ook op de uitkomst van de procedure.

Lees verder

#264: De toren van Babel

De ‘Babylonische spraakverwarring’ kent zijn herkomst van het Bijbelse verhaal over de toren van Babel. Het verhaal gaat dat in die periode op aarde maar een taal werd gesproken. De bewoners van een stad wilden een toren bouwen die tot aan de hemel reikt om op die manier roem te vergaren. Maar deze hoogmoedigheid werd bestraft. De straf was dat het volk niet meer dezelfde taal sprak, waardoor de hoogmoedige bouw werd verstoord. De stad kreeg de naam Babel afgeleid van het Hebreeuwse woord balal, “verwarring brengen”.

Dat taal een enorm krachtig communicatiemiddel kan zijn is duidelijk. Maar het is ook een broos middel. Voorzichtigheid blijft geboden. Zeker ook in het recht als men niet dezelfde taal spreekt.

Lees verder

#263: Collateral damage

In beginsel wordt het strafrechtelijk onderzoek in het geheim uitgevoerd. Het onderzoek heeft geen baat bij ‘pottenkijkers’ is de achterliggende gedachte. Zeker de verdachte wordt als een dergelijke pottenkijker beschouwd. Strafrechtadvocaten in den lande zullen het erover eens zijn dat het niet zonder meer eenvoudig is om in een vroeg stadium van het onderzoek de beschikking te krijgen over de processtukken. Dat sprake is van inequality of arms tussen het Openbaar Ministerie en de verdachte als het gaat om onderzoeksinformatie, staat als een paal boven water. En het blijft dan een bijzondere gewaarwording dat het Openbaar Ministerie in voorkomende gevallen met alle gemak van de wereld informatie uit het strafrechtelijk onderzoek deelt met een derde partij: het slachtoffer.

Lees verder

#262: Opzet en medeplegen

Tegenwoordig worden conclusies van advocaten-generaal gepubliceerd voordat de Hoge Raad arrest wijst. Een conclusie van mr. A.E. Harteveld trok onze aandacht. In deze zaak zijn twee middelen ingediend; een over medeplegen en een over opzet. Twee leerstukken die centraal staan in de dagelijkse strafrechtpraktijk. Het kan dan ook geen kwaad om deze onderwerpen weer eens onder de aandacht brengen.Lees verder

#261: Opgelicht én verduisterd?!

Commune delicten winnen aan terrein in fiscale en financiële fraudezaken. Niet alleen valsheid in geschrift en witwassen behoren tot het standaard arsenaal van het Openbaar Ministerie, inmiddels zien we ook het verwijt van oplichting of verduistering steeds vaker voorbij komen. Oplichting veronderstelt dat een voorwerp of geld onrechtmatig is verkregen door oplichtingshandelingen, terwijl bij verduistering het voorwerp of geld juist rechtmatig is verkregen maar iemand het zich wederrechtelijk toe-eigent. Kunnen deze twee delicten – die elkaar uitsluiten – gelijktijdig ten laste worden gelegd?Lees verder

#260: Klagen, klagen, maar wanneer?

In Nederland heeft het Openbaar Ministerie vergaande mogelijkheden om beslag te leggen. De beslagene kan bij de rechtbank klagen over dit beslag. Rechtbanken hebben echter slechts de mogelijkheid om het beslag marginaal te toetsen. Hierover schreven wij reeds meerdere keren, onder meer in hoofdstuk #5 van de jubileumbundel #:Is het al woensdag? Hoewel de toetsing slechts marginaal is liggen er nog altijd kansen en mogelijkheden om succesvol te klagen over het beslag. Daarbij moeten echter ook de formele aspecten voor het indienen van een klaagschrift in ogenschouw genomen worden, waaronder termijnen.

Lees verder