#274: Misbruik van macht!

Het Openbaar Ministerie heeft ontzettend veel macht als overheidsorgaan. Op het moment dat er een verdenking van een strafbaar feit ontstaat heeft het legio mogelijkheden om onderzoek te doen. Een dergelijk mate van macht vereist ook dat er prudent mee wordt omgesprongen. Misbruik daarvan is ontoelaatbaar. Een recent voorbeeld waarin het Openbaar Ministerie ver buiten zijn boekje is gegaan is het arrest van het Hof Den Bosch. Het Openbaar Ministerie wordt in deze zaak geheel terecht niet-ontvankelijk verklaard vanwege misbruik van bevoegdheden.

Lees verder

#273: Executie van de ontnemingsmaatregel

De ontnemingsmaatregel levert in de praktijk veel discussie op. Zeker als sprake is van witwassen. Daarover schreven we onder meer in Vaklunch #195. Ook is de afgelopen periode veel aandacht geweest voor de vraag of de verbeurdverklaring geen verkapte ontnemingsmaatregel is. Op basis van standaard jurisprudentie van de Hoge Raad moet voorkomen worden dat wederrechtelijk voordeel dubbel wordt ‘afgepakt’. Maar wat als dit mis gaat en zowel de verbeurdverklaring als de ontnemingsvordering vast komen te staan? Dan biedt artikel 577b Sv uitkomst. De rechter kan het bedrag van de ontnemingsmaatregel kwijtschelden. Maar geldt de mogelijkheid van kwijtschelding bijvoorbeeld ook als de executie van de ontnemingsmaatregel nodeloos lang op zich laat wachten?

Lees verder

#272: Betekeningsperikelen

Vormverzuimen in het opsporingsonderzoek worden veelal met de mantel der liefde bedekt. In diverse Vaklunches schreven we al dat een verdachte in de praktijk over het algemeen geen voordeel heeft van gemaakte fouten in het opsporingsonderzoek en vormverzuimen straffeloos blijven. Vormverzuimen gedurende het strafproces worden daarentegen niet getolereerd. Een voorbeeld hiervan is een recent arrest van het gerechtshof Amsterdam over de betekening van de dagvaarding. De zaak ligt als volgt.

Lees verder

#271: Verheugen op modernisering

In Vaklunch #180 schreven we al over de onmogelijkheid in het strafrecht voor feitenrechters om prejudiciële vragen aan de Hoge Raad te stellen. In zowel het civiele als het fiscale recht is dat wel mogelijk. Het voordeel van deze mogelijkheid kan zijn om sneller zekerheid te krijgen over een rechtsvraag. Dat geldt met name voor de zaken waarin geen discussie (meer) bestaat over de feiten. Een extra procedure bij het Hof kan dan worden voorkomen. De commissie Hammerstein heeft de mogelijkheden en de wenselijkheid van een dergelijke procedure in het kader van het Onderzoeksproject Strafvordering 2001 al eens overwogen, maar afgewezen. In het wetsvoorstel om het wetboek van strafvordering te moderniseren is deze mogelijkheid wel opgenomen. Ziet men nu toch de voordelen ervan?Lees verder

#270: Waarheidsvinding en het geheugen

Elke strafadvocaat zal het getouwtrek met de officier van justitie om stukken herkennen. Het lijkt een eeuwige strijd. Hoewel officieren van justitie steeds meer lijken in te zien dat het verstrekken van processtukken aan de verdediging in een vroegtijdig stadium voordelen heeft, is dat niet altijd het geval. Zo blijkt ook uit een recente beschikking van de rechter-commissaris van de rechtbank Den Haag.Lees verder

#269: You can run..

.. but can you hide?

Vakantie in het prachtige Maleisië. Een nieuwe cultuur, prachtige natuur en even geen juridische uitdagingen. Toch? Niets blijkt minder waar. Ons werk is overal aanwezig. Hoewel Azië tijdens het recente congres van AIJA in Brazilië, waar we in lawlunch #26 over schreven en waar het thema corruptie centraal stond, niet vertegenwoordigd was, bleek in Maleisië al snel dat daar geen conclusies uit getrokken mogen worden. Net als in veel andere landen staat bestrijding van corruptie hoog op de politieke agenda in Maleisië. De oppositie schroomde niet om een vermeend corruptieschandaal in te zetten voor de verkiezingen die op 9 mei 2018 plaatsvonden. Het doel van de oppositie? Het verdringen van de sinds de onafhankelijkheid in 1957 regerende United Malays National Organisation (UNMO), onder leiding van zittend premier Najib Razak.

Ruim voor 9 mei 2018 wapperen de verkiezingsvlaggen je tegemoet. Langs wegen, aan bruggen en op boten. Zelfs zijn vlaggen bevestigd aan politiebureaus. De vlaggen zijn overal. Ook als toerist ontkom je niet aan de verkiezingsgekte. De UNMO vlaggen zijn er in overvloed, maar de oppositie partijen blijven niet achter. Hoewel volgens de media – ook de Nederlandse – en eigenlijk iedereen in Maleisië de kans dat de oppositie wint, nagenoeg nihil is, is de drive van de oppositie om de verkiezingen te winnen enorm. Er gaat geen gesprek met de taxichauffeur, de verkoper in een hawker en in de lokale koffiebar voorbij zonder dat wordt gesproken over de verkiezingen. De geluiden vanuit de oppositie zijn eenduidig. Najib Razak is niet goed voor het land, hij is corrupt.

Is het de waarheid? Of is het een publiciteitstool van de oppositie?

Wie zal het zeggen? Volgens de lokale bevolking heeft hij geld uit een overheidsfonds overgeheveld naar zijn eigen bankrekeningen. Ook de Verenigde Staten heeft op basis van de vermeende corruptie een ontnemingsvordering aanhangig gemaakt. Het is in ieder geval reden genoeg voor de 92-jarige Mahathir Mohamed, die zelf van 1983 tot 2003 premier was, om over te stappen naar de coalitie. Saillant detail is dat Mahathir daarmee de strijd aanbindt met zijn eigen voormalig pupil, Razak. De bevolking wil dat Mahathir wederom aan de macht komt. In 2013 haalde de oppositie al eens de meeste stemmen, maar niet genoeg kiesdistricten.

Ook in 2018 lijken de verkiezingen al een gelopen race. Maar de bevolking laat zich niet uit het veld slaan en iedereen trekt op 9 mei 2018 – een nationale vrije dag is uitgeroepen – terug naar zijn roots om aldaar te stemmen. En dan gebeurt op 9 mei 2018 wat eigenlijk niemand voor mogelijk hield. Mahathir wint. Een historische dag voor Maleisië. Mahathir is op 10 mei 2018 – ondanks dat Razak de verkiezingsuitslag betwist – geïnaugureerd. In aanloop naar de verkiezingen smeedde hij al een deal met Ibrahim Anwar. Deze oppositieleider zit al jaren gevangen wegens sodomie, hetgeen hij betwist. De deal was dat Anwar een koninklijk pardon krijgt als Mahathir aan de macht zou komen, zodat Mahathir kan terugtreden en Anwar president wordt. En zo geschiedde. Vandaag is Anwar vrijgelaten.

En Najib Razak? Hij probeerde naar het buitenland te vertrekken de nacht na de verkiezingen. Maar daar kreeg Maleisië lucht van. Een uitreisverbod voor hem en zijn vrouw is uitgevaardigd. En dan begint het past echt. Zal Maleisië zelf een onderzoek starten naar de vermeende corruptie door Razak? Is er voldoende bewijs van strafbaar handelen? Is de verklaring van Razak dat het om verkiezingsgiften gaat geloofwaardig? En niet onbelangrijk: zal Maleisië – in navolging van vele andere landen – de samenwerking opzoeken met onder meer de Verenigde Staten en ‘de buit verdelen’ om dubbele vervolgingsproblemen te voorkomen? Hierover zal het laatste woord nog niet zijn gezegd.

Heb je vragen over corruptie of wil je hierover van gedachten wisselen met ons? Neem dan contact op met boezelman@hertoghsadvocaten.nl of boer@hertoghsadvocaten.nl.

#268: Transparantie versus TCI informatie

Elke regionale politie-eenheid beschikt over een Team Criminele Inlichtingen (TCI), de opvolger van de Criminele Inlichtingeneenheid (CIE). De TCI houdt zich, onder gezag van de TCI-officier van justitie, bezig met het verkrijgen van strafrechtelijk relevante informatie door in contact te treden met (criminele) informanten, het zogenaamde runnen van informanten. Een informant is volgens de definitie van de Wet Politiegegevens een persoon die heimelijk aan een opsporingsambtenaar informatie verstrekt omtrent strafbare feiten. Heimelijk houdt in dat aan anderen dan de TCI-ambtenaren en de TCI-officier van justitie niet bekend is dat deze persoon de politie van informatie voorziet en dat buiten deze kring ook de identiteit van de bron van concrete informatie niet bekend wordt gemaakt. Hoe krijg je als verdediging nu grip op (de betrouwbaarheid van) deze informatie?

Lees verder

#267: Het spook Bibob

In het huidige tijdperk heeft een strafrechtadvocaat veel meer kennis nodig dan de veronderstelde kennis van het wetboek van Strafrecht en Strafvordering. Voor een goede verdediging en proceskeuzes moet je ook bijvoorbeeld weten als strafrechtadvocaat wat de gevolgen zijn van een strafrechtelijk onderzoek, een transactie, een strafbeschikking en/of een veroordeling. Op die manier kan op een proactieve manier een verdedigingsstrategie worden uitgezet en de belangen worden afgewogen. Een van de terreinen waarvan kennis noodzakelijk is, is de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob). Wij informeren je dan ook graag over een voorgenomen uitbreiding van deze wet.

Lees verder

#266: Data: the wood for the trees

De digitalisering van het dagelijks leven resulteert in grote hoeveelheden data. E-mails, documenten, sms verkeer: het digitale werken laat sporen achter. Sporen die voor opsporingsinstanties van groot belang kunnen zijn. Sporen die kunnen leiden tot bewijs van strafbare feiten. In de praktijk worden tegenwoordig dan ook grote hoeveelheden data in beslag genomen. Het is een wirwar van informatie. Hoe structureer je die data? Hoe maak je inzichtelijk wat met die data is gedaan? En hoe voorkom je dat in voorkomende gevallen selectief data wordt verzameld hetgeen leidt tot een eenzijdig beeld van de werkelijkheid, ofwel tunnelvisie? En misschien wel belangrijker, hoe stel je achteraf vast of al dan niet selectief data is verzameld? In steeds meer onderzoeken wordt zoveel data verzameld dat de procespartijen door de bomen het bos niet meer zien. Aan het structureren van die informatie en het inzichtelijk maken van het onderzoeksproces ter verificatie is nog veel winst te boeken.

Lees verder

#265: Luisterende oren

Zoveel verschillende mensen, zoveel verschillende cliënten. Zoveel advocaten, zoveel officieren van justitie. Niet iedere cliënt past bij iedere advocaat en vice versa. Evenmin past iedere advocaat bij iedere officier. Hoewel advocaten en officieren van justitie op basis van hun respectievelijke taken in het strafproces ‘natuurlijke vijanden’ van elkaar zijn, wordt een mismatch ook wel veroorzaakt door andere factoren. Wellicht een ‘verloren’ zaak uit het verleden? Een te groot ego van een van de partijen? Of ‘gewoon’ wantrouwen over en weer? Het is de vraag of dat altijd in het belang van de cliënt is. Soms leidt een mismatch tussen de professionele partijen tot verstrekkende strubbelingen die niet alleen effect hebben op het verloop van het strafrechtelijk onderzoek, maar mogelijk ook op de uitkomst van de procedure.

Lees verder