#396: De ‘eigen’ waarneming

Uit het Wetboek van Strafvordering volgt dat het bewijs de kern van ons strafvorderlijk stelsel vormt: zonder bewijs geen veroordeling. Artikel 339, lid 1, Sv somt de wettige bewijsmiddelen op. Naast verklaringen van de verdachte, de getuige of de deskundige en schriftelijke bescheiden is dat ook de eigen waarneming van de rechter. Maar is nog sprake van eigen waarneming van de rechter indien de waarneming door een andere rechter is gedaan? Deze vraag heeft de Hoge Raad beantwoord in het arrest van 27 oktober 2020.Lees verder

#395: Een veranderd landschap

De afgelopen periode waren er kritische geluiden op transacties die het Openbaar Ministerie is aangegaan: men mist een rechterlijke toetsing. De minister van Veiligheid en Justitie heeft aangekondigd hier een wettelijke regeling voor te zullen opstellen. Vooruitlopend op de wettelijke regeling heeft het College van procureurs-generaal in afstemming met de minister besloten een aangepaste aanwijzing voor hoge transacties uit te vaardigen. Dit blijkt uit een brief van de minister van 29 juni 2020.  Op 4 september 2020 is de Aanwijzing hoge transacties in werking getreden. Welke veranderingen brengt deze aanwijzing voor de praktijk? Levert deze aanwijzing een ander transactielandschap op? Lees verder

#394: Waar rook is, is niet altijd vuur

Hoewel verdachten voor onschuldig moeten worden gehouden tot het tegendeel bewezen is, wordt een verdachte niet altijd zo behandeld. Niet door de overheid en niet door de samenleving. Dat is een zware last die verdachten moeten dragen. De kennelijke gedachte dat waar rook is, ook vuur zal zijn, speelt daarin een rol. Dat komt zelfs voor als het bewijs op het eerste oog al gebrekkig is. Een goede verdediging is dus van groot belang om het beeld te doen kantelen. Die verdediging kost tijd, veel tijd, en is daarmee kostbaar. Als de verdediging erin slaagt om de zaak te laten stoppen, dan is daar de mogelijkheid om de advocaatkosten vergoed te krijgen op basis van artikel 530 Sv. Als pleister op de wonde dan, want uiteraard is de daadwerkelijke schade groter.Lees verder

#393: Waar ligt de grens?

Iedere rechter heeft zijn eigen stijl. Sommige rechters zijn erg terughoudend in het formuleren van vragen aan de verdediging en/of verdachte ter zitting. En anderen zijn juist zeer actief. Sommige rechters leggen juridische vraagstukken voor aan de verdediging, duiden op inconsistenties in het dossier en hinten soms op een tussentijdse mening. Het voordeel van een actieve en mondige rechter is dat je als verdediging weet waar de rechter mogelijke zwakke punten ziet in het dossier, zodat daar actief aandacht aan kan worden besteed en je niet wordt verrast door de uitspraak. Wij kunnen een actieve rechtbank dus zeker waarderen. Maar waar ligt de grens? Wanneer wordt zo’n actieve rechtbank vooringenomen en is een wraking gerechtvaardigd?Lees verder

#392: Oplossingsgerichte fraudebestrijding?

De toeslagenaffaire heeft een flinke smet op het blazoen van de Belastingdienst veroorzaakt. Hierover zal het laatste woord ook nog niet gezegd of geschreven zijn. Ook is duidelijk geworden dat de Belastingdienst als organisatie flink verbeterd zal moeten worden. Onlangs hebben staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen van Financiën een brief naar de Tweede Kamer gestuurd met daarin de stand van zaken van de verbeteringen en de plannen voor de toekomst. Met name de ambities voor effectieve fraudebestrijding trekken onze aandacht.Lees verder

#391: Fiscaal- en strafrecht in de mix

Het fiscale recht kent een ruime informatieverplichting. Op grond van artikel 47 AWR dient een belastingplichtige alle gegevens en inlichtingen te verstrekken die van belang kunnen zijn voor de belastingheffing te zijnen aanzien. Indien de belastingplichtige meent dat hij niet gehouden is de informatie te verstrekken dan kan hij dit kenbaar maken aan de Belastingdienst. De Belastingdienst heeft vervolgens het recht om een informatiebeschikking uit te vaardigen. Dit is een bestuursrechtelijke beschikking waartegen de belastingplichtige bezwaar kan maken. Maar hoe verhoudt deze procedure zich tot het strafbare feit: “het niet verstrekken van informatie aan de Belastingdienst” op basis van artikel 68, lid 1, sub a en sub b juncto artikel 69 AWR?Lees verder

#390: Wie zich brandt..

In de jurisprudentie zijn vele voorbeelden te vinden van zaken waarin de verdediging heeft weten bloot te leggen dat het onderzoek gemankeerd is. Hoewel de jurisprudentie rondom vormverzuimen slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden toelaat dat dergelijke mankementen tot niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie dienen te leiden, lijken rechters steeds meer gronden te zien om te oordelen dat het onderzoek onvoldoende is. Wij wezen in Vaklunch #380 al op de lezenswaardige conclusie van advocaat-generaal mr. Bleichrodt van 30 juni 2020 (r.o. 181 – 189). Deze aanmoediging om kritisch te zijn op het opsporingsonderzoek van het Openbaar Ministerie en niet te schromen gevolgen te verbinden aan mankementen lijkt te resoneren bij feitenrechters.Lees verder

#389: Vermengen

Het leerstuk van witwassen kent vele complexe vraagstukken. Wanneer is geld uit misdrijf afkomstig? En als geld uit misdrijf afkomstig is, is het dan ook direct wederrechtelijk verkregen voordeel? Of wanneer is er sprake van een verhullingshandeling? Deze vraagstukken komen veelvuldig aan de orde in diverse Vaklunches. Eén aspect van de witwasproblematiek is echter nog niet vaak aan bod gekomen. Het betreft de vermengingsproblematiek. Een recent arrest van de Hoge Raad geeft daar nu aanleiding toe.Lees verder

#388: Een zaak is een zaak

In Vaklunch #386 schreven we over een kostenvergoedingsprocedure in de zin van artikel 530 Wetboek van Strafvordering (Sv) waarin het Openbaar Ministerie het standpunt innam dat in dat geval geen sprake was van “een zaak”. De reden was dat de verdenking nog niet was ingeschreven in de registers. Daarmee heeft Rechtbank Amsterdam korte metten gemaakt. Ons inziens is dat terecht. Uit recente jurisprudentie blijkt dat het Openbaar Ministerie vaker het verweer voert dat van “een zaak” geen sprake is geweest terwijl er wel sprake is van een verdachte en dat het verzoek om kostenvergoeding om die reden moest worden afgewezen. Gelukkig maakt ook Rechtbank Den Haag daar korte metten mee en deze geeft een heldere uitleg van wanneer sprake is van “een zaak”.Lees verder

#387: Meerdere wegen leiden naar Rome

Benadeelde partijen laten steeds vaker hun stem horen in het strafproces. In Vaklunch #003 schreven wij reeds over de steeds groter wordende rol van slachtoffers in het strafproces: van informatievoorzieningen tot aan herstel van de schade. Maar hoe kan de eventuele schade op de verdachte worden verhaald? Een recent vonnis van de rechtbank Rotterdam laat zien dat er meerdere wegen zijn die naar Rome leiden.Lees verder