#369: Kritisch op witwasindicatoren

Op 16 april 2020 heeft het Anti Money Laundering Centre (AMLC) een nieuwe versie van de indicatoren voor witwassen gepubliceerd. Indicatoren voor witwassen kunnen volgens het AMLC worden onderverdeeld in drie verschillende subgroepen: 1) witwastypologieën, 2) feiten van algemene bekendheid en 3) overige indicatoren. Het AMLC schrijft verder dat deze categorieën van witwasindicatoren een belangrijke rol spelen bij het komen tot een verdenking van witwassen alsook bij het daadwerkelijke bewijs van witwassen. Wij vragen ons af of elke witwasindicator wel een rol kan spelen bij de totstandkoming van een verdenking of het bewijs van witwassen.Lees verder

#368: Extra, extra, read all about it!

We kennen deze manier van het aankondigen van breaking news nog wel uit films uit vervlogen tijden. De kranten werden in de vroege ochtend al geprint. Als er breaking nieuws was in de loop van de dag, werd dat aangekondigd met een ‘extra’ editie voor die dag. In de huidige tijd wordt nieuws anders verspreid. Niet meer met de bombarie van vroeger, maar gewoon met een pushbericht op je telefoon. Nieuws is er nu op ieder moment van de dag en het is vrij toegankelijk. En het nieuws is ook altijd terug te vinden via zoekmachines zoals Google. Dat geldt dus ook voor nieuws over verdenkingen van strafbare feiten. Ook als die verdenkingen achteraf onjuist blijken te zijn. En hoewel een vrijspraak voor een verdachte zeker ‘breaking news’ is, vinden de media dit in de praktijk helaas minder nieuwswaardig dan de oorspronkelijke verdenking. Daardoor blijven de berichten waarin de betrokkene wordt geassocieerd met de verdenking van strafbare feiten vaak prominent aanwezig op het internet. Moet de gewezen verdachte dit dan maar accepteren?Lees verder

#367: Zoveel rechters, zoveel meningen

In meerdere Vaklunches hebben wij aandacht besteed aan de proceskostenvergoeding. Een gewezen verdachte heeft recht op een vergoeding van de door hem gemaakte advocaatkosten als een zaak is geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel. Een vergoeding wordt echter alleen toegekend als daar gronden van billijkheid voor bestaan. In Vaklunch #343 schreven wij al over de situatie dat deze toets niet in strijd mag zijn met de onschuldpresumptie en de rechter zich dus niet mag uitlaten over de bewijsbaarheid van de zaak. Hoe gaat het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden daarmee om?Lees verder

#366: Morele corruptie

Fraudebestrijding is al jarenlang een stokpaardje van de overheid. Dat geldt voor het Openbaar Ministerie, maar ook voor de Belastingdienst. Met het doel om fiscale fraude te bestrijden is op zichzelf niets mis. Regels zijn immers gesteld om nageleefd te worden. Zolang het doel van fraudebestrijding niet alle middelen heiligt, verloopt het in de regel op een goede manier. Maar als alle middelen worden ingezet om het doel te bereiken ontstaan er gemakkelijk grote problemen. Zo ging het in de zogenaamde Toeslagenaffaire gruwelijk mis bij de Belastingdienst.Lees verder

#365: Is het goud alsnog fout?

In Vaklunch #298 ‘Goud is niet fout’ besteedden wij aandacht aan het Venezolaans goud arrest van de Hoge Raad. In dit arrest komt goed tot uitdrukking op welke wijze sprake dient te zijn van een causaal verband tussen het vermeende gronddelict en de witwashandeling om te kunnen spreken van witwassen. De Hoge Raad heeft het betreffende arrest gecasseerd en de zaak teruggewezen naar het Gemeenschappelijk Hof van Justitie. Het Hof heeft zich nu opnieuw uitgelaten over de zaak. De hamvraag: is het goud uit misdrijf afkomstig?Lees verder

#364: Opgelicht of opgelucht?

Zoals wij in Vaklunch #77 al concludeerden kan het leerstuk van het voorwaardelijk opzet door veel juristen feilloos worden opgedreund: het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans op enig strafbaar feit. In de praktijk blijkt de toepassing ervan echter een minder gemakkelijke exercitie. Geconstrueerde bewijsoverwegingen op basis waarvan tot voorwaardelijk opzet wordt geconcludeerd is de fraudepraktijk niet vreemd. Daarom trok het vonnis van Rechtbank Limburg van 9 maart 2020 onze bijzondere aandacht.Lees verder

#363: Capaciteitstekort bij het OM leidt tot keuzes in de vervolging

In artikel 167, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering is aan het Openbaar Ministerie de bevoegdheid toegekend zelfstandig te beslissen of naar aanleiding van een ingesteld opsporingsonderzoek vervolging moet plaatsvinden. De beslissing van het Openbaar Ministerie om tot vervolging over te gaan leent zich slechts in zeer beperkte mate voor een inhoudelijke rechterlijke toetsing. Maar wat als het Openbaar Ministerie überhaupt geen opsporingsonderzoek start? Welke middelen heb je dan om ervoor te zorgen dat een vervolging of opsporingsonderzoek alsnog wordt ingesteld?Lees verder

#362: Beslag: er zijn grenzen

Het Openbaar Ministerie heeft vergaande mogelijkheden om beslag te leggen. Beslag kan op basis van het Wetboek van Strafvordering worden gelegd in het kader van de waarheidsvinding, ten behoeve van een verbeurdverklaring of tot zekerheid van verhaal voor een op te leggen geldboete of een ontnemingsmaatregel wegens wederrechtelijk verkregen voordeel. Tegen dat beslag kan de beslagene een klaagschrift indienen bij de rechtbank. Zoals wij in Vaklunches #37, #185 en #354 al schreven blijkt het in de praktijk geen sinecure om met succes tegen beslag te klagen. Toch dienen zich in de praktijk met enige regelmaat succesvolle voorbeelden aan.Lees verder

#361: Fiscale fraudezaken zijn niet gelijk te stellen aan kinderpornozaken

Efficiëntie en doelmatigheid zijn kernwoorden in de huidige tijdsgeest. Ook in het strafproces wordt naarstig gepoogd om efficiëntie en doelmatigheid na te streven. Daar lijdt de rechtsbescherming in de praktijk echter wel onder. En dat is onwenselijk. Zo probeert het Openbaar Ministerie de mal van de behandeling van grootschalige kinderpornozaken te plakken op fiscale fraudezaken. Dat komt erop neer dat het Openbaar Ministerie – net als in grootschalige kinderpornozaken – een selectie van vermeende onjuiste belastingaangiften ten laste legt en vervolgens het grootschalige karakter van de fraude en de omvang van het belastingnadeel meeneemt in de strafmaat. Minimale inspanning voor het Openbaar Ministerie en maximaal resultaat bij een veroordeling. Dat is wel zo efficiënt, toch? Wat ons betreft gaat deze vlieger niet op. Gelukkig vindt advocaat-generaal Knigge deze redenering ook te verstrekkend. Lees verder

#360: Van de regen in de drup

In Vaklunch #291 schreven wij dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens Nederland in oktober 2018 op de vingers tikte in verband met de detentieomstandigheden op Sint Maarten. In die zaak ging het om een verdachte die gedetineerd was in een cel op het politiebureau in Philipsburg. Deze verdachte zat daar – veel – langer dan de 10 dagen die acceptabel zouden zijn. De reden was dat de verdachte niet kon worden overgeplaatst naar de Pointe Blanche gevangenis op Sint Maarten, omdat de veiligheid daar niet zou kunnen worden gewaarborgd. Het EHRM heeft geoordeeld dat artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens was geschonden: het verbod op foltering en onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing. Inmiddels blijkt er nog niet veel te zijn veranderd.Lees verder