#268: Transparantie versus TCI informatie

Elke regionale politie-eenheid beschikt over een Team Criminele Inlichtingen (TCI), de opvolger van de Criminele Inlichtingeneenheid (CIE). De TCI houdt zich, onder gezag van de TCI-officier van justitie, bezig met het verkrijgen van strafrechtelijk relevante informatie door in contact te treden met (criminele) informanten, het zogenaamde runnen van informanten. Een informant is volgens de definitie van de Wet Politiegegevens een persoon die heimelijk aan een opsporingsambtenaar informatie verstrekt omtrent strafbare feiten. Heimelijk houdt in dat aan anderen dan de TCI-ambtenaren en de TCI-officier van justitie niet bekend is dat deze persoon de politie van informatie voorziet en dat buiten deze kring ook de identiteit van de bron van concrete informatie niet bekend wordt gemaakt. Hoe krijg je als verdediging nu grip op (de betrouwbaarheid van) deze informatie?

Lees verder

#267: Het spook Bibob

In het huidige tijdperk heeft een strafrechtadvocaat veel meer kennis nodig dan de veronderstelde kennis van het wetboek van Strafrecht en Strafvordering. Voor een goede verdediging en proceskeuzes moet je ook bijvoorbeeld weten als strafrechtadvocaat wat de gevolgen zijn van een strafrechtelijk onderzoek, een transactie, een strafbeschikking en/of een veroordeling. Op die manier kan op een proactieve manier een verdedigingsstrategie worden uitgezet en de belangen worden afgewogen. Een van de terreinen waarvan kennis noodzakelijk is, is de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob). Wij informeren je dan ook graag over een voorgenomen uitbreiding van deze wet.

Lees verder

#266: Data: the wood for the trees

De digitalisering van het dagelijks leven resulteert in grote hoeveelheden data. E-mails, documenten, sms verkeer: het digitale werken laat sporen achter. Sporen die voor opsporingsinstanties van groot belang kunnen zijn. Sporen die kunnen leiden tot bewijs van strafbare feiten. In de praktijk worden tegenwoordig dan ook grote hoeveelheden data in beslag genomen. Het is een wirwar van informatie. Hoe structureer je die data? Hoe maak je inzichtelijk wat met die data is gedaan? En hoe voorkom je dat in voorkomende gevallen selectief data wordt verzameld hetgeen leidt tot een eenzijdig beeld van de werkelijkheid, ofwel tunnelvisie? En misschien wel belangrijker, hoe stel je achteraf vast of al dan niet selectief data is verzameld? In steeds meer onderzoeken wordt zoveel data verzameld dat de procespartijen door de bomen het bos niet meer zien. Aan het structureren van die informatie en het inzichtelijk maken van het onderzoeksproces ter verificatie is nog veel winst te boeken.

Lees verder

#265: Luisterende oren

Zoveel verschillende mensen, zoveel verschillende cliënten. Zoveel advocaten, zoveel officieren van justitie. Niet iedere cliënt past bij iedere advocaat en vice versa. Evenmin past iedere advocaat bij iedere officier. Hoewel advocaten en officieren van justitie op basis van hun respectievelijke taken in het strafproces ‘natuurlijke vijanden’ van elkaar zijn, wordt een mismatch ook wel veroorzaakt door andere factoren. Wellicht een ‘verloren’ zaak uit het verleden? Een te groot ego van een van de partijen? Of ‘gewoon’ wantrouwen over en weer? Het is de vraag of dat altijd in het belang van de cliënt is. Soms leidt een mismatch tussen de professionele partijen tot verstrekkende strubbelingen die niet alleen effect hebben op het verloop van het strafrechtelijk onderzoek, maar mogelijk ook op de uitkomst van de procedure.

Lees verder

#264: De toren van Babel

De ‘Babylonische spraakverwarring’ kent zijn herkomst van het Bijbelse verhaal over de toren van Babel. Het verhaal gaat dat in die periode op aarde maar een taal werd gesproken. De bewoners van een stad wilden een toren bouwen die tot aan de hemel reikt om op die manier roem te vergaren. Maar deze hoogmoedigheid werd bestraft. De straf was dat het volk niet meer dezelfde taal sprak, waardoor de hoogmoedige bouw werd verstoord. De stad kreeg de naam Babel afgeleid van het Hebreeuwse woord balal, “verwarring brengen”.

Dat taal een enorm krachtig communicatiemiddel kan zijn is duidelijk. Maar het is ook een broos middel. Voorzichtigheid blijft geboden. Zeker ook in het recht als men niet dezelfde taal spreekt.

Lees verder

#263: Collateral damage

In beginsel wordt het strafrechtelijk onderzoek in het geheim uitgevoerd. Het onderzoek heeft geen baat bij ‘pottenkijkers’ is de achterliggende gedachte. Zeker de verdachte wordt als een dergelijke pottenkijker beschouwd. Strafrechtadvocaten in den lande zullen het erover eens zijn dat het niet zonder meer eenvoudig is om in een vroeg stadium van het onderzoek de beschikking te krijgen over de processtukken. Dat sprake is van inequality of arms tussen het Openbaar Ministerie en de verdachte als het gaat om onderzoeksinformatie, staat als een paal boven water. En het blijft dan een bijzondere gewaarwording dat het Openbaar Ministerie in voorkomende gevallen met alle gemak van de wereld informatie uit het strafrechtelijk onderzoek deelt met een derde partij: het slachtoffer.

Lees verder

#262: Opzet en medeplegen

Tegenwoordig worden conclusies van advocaten-generaal gepubliceerd voordat de Hoge Raad arrest wijst. Een conclusie van mr. A.E. Harteveld trok onze aandacht. In deze zaak zijn twee middelen ingediend; een over medeplegen en een over opzet. Twee leerstukken die centraal staan in de dagelijkse strafrechtpraktijk. Het kan dan ook geen kwaad om deze onderwerpen weer eens onder de aandacht brengen.Lees verder

#261: Opgelicht én verduisterd?!

Commune delicten winnen aan terrein in fiscale en financiële fraudezaken. Niet alleen valsheid in geschrift en witwassen behoren tot het standaard arsenaal van het Openbaar Ministerie, inmiddels zien we ook het verwijt van oplichting of verduistering steeds vaker voorbij komen. Oplichting veronderstelt dat een voorwerp of geld onrechtmatig is verkregen door oplichtingshandelingen, terwijl bij verduistering het voorwerp of geld juist rechtmatig is verkregen maar iemand het zich wederrechtelijk toe-eigent. Kunnen deze twee delicten – die elkaar uitsluiten – gelijktijdig ten laste worden gelegd?Lees verder

#260: Klagen, klagen, maar wanneer?

In Nederland heeft het Openbaar Ministerie vergaande mogelijkheden om beslag te leggen. De beslagene kan bij de rechtbank klagen over dit beslag. Rechtbanken hebben echter slechts de mogelijkheid om het beslag marginaal te toetsen. Hierover schreven wij reeds meerdere keren, onder meer in hoofdstuk #5 van de jubileumbundel #:Is het al woensdag? Hoewel de toetsing slechts marginaal is liggen er nog altijd kansen en mogelijkheden om succesvol te klagen over het beslag. Daarbij moeten echter ook de formele aspecten voor het indienen van een klaagschrift in ogenschouw genomen worden, waaronder termijnen.

Lees verder

#259: Het hamerstuk; een blessing in disguise?

De kop in de Volkskrant van gisterochtend dat de FIOD en Marechaussee zelf gaan infiltreren zal niemand ontgaan zijn. Hoe de wetswijziging van 15 december 2017 die leidt tot deze uitbreiding van bevoegdheden de politiek en de media wél is ontgaan, is de grote vraag die iedereen bezighoudt. Op 15 december 2017 is de wet die door de Eerste Kamer is aangenomen als hamerstuk gepubliceerd in het Staatsblad. Het gaat niet alleen om infiltreren, zodra deze wet in werking is getreden mogen de FIOD en bijvoorbeeld ook de arbeidsinspectie vertrouwelijke gesprekken afluisteren. Niet alleen het feit dat dergelijke wetten blijkbaar zonder publiek debat kunnen worden aangenomen, kan op veel kritiek rekenen. Ook de kennelijk laconieke houding van de ambtenaar die in de Volkskrant enkele opmerkingen maakte over het opzoeken van de grenzen bij undercover werk, wekt irritatie. In de Volkskrant zei hij het volgende: ‘Het is uiteindelijk aan de rechter om te beoordelen of dit te ver ging. Als dat zo zou zijn, oké dan is dat zo.’ Wordt het publieke debat nu alsnog gevoerd?Lees verder